Firefox 2   يا  Internet Explorer؟!

جنگ مرورگرها
در سال‌هاي اوليه اينترنت مرورگرهاي خط فرمان در سيستم‌عامل‌هايي مانند ناول و يونيكس مورد استفاده قرار مي‌گرفتند. مرورگر نت‌اسكيپ را مي‌توان اولين مرورگر اينترنت با رابط گرافيكي دانست و به مرور در سال‌هاي بعد مرورگرهاي گرافيكي بيشتري پا به عرصه رقابت گذاردند. جنگ مرورگرها اكنون نيز ادامه دارد و اگر مرورگرهايي مانند موزيلا و اپرا را ناديده بگيريم (به علت اين‌كه درصد بسيار ناچيزي از بازار مرورگرها را به خود اختصاص داده‌اند) دو مرورگر معروف فايرفاكس و اينترنت‌اكسپلورر مدعيان اصلي اين جنگ هستند.

اينترنت اكسپلورر يك مرورگر تجاري است كه همراه با سيستم‌عامل ويندوز ارائه مي‌شود و شركت مايكروسافت توسعه‌دهنده آن است. فايرفاكس نيز به بنياد موزيلا تعلق دارد، ولي به صورت آزادانه توسعه داده مي‌شود و در گروه نرم‌افزارهاي اپن‌سورس جاي مي‌گيرد. مايكروسافت از سال 2002 تا كنون كه نسخه هفت را منتشر نمود، تغييرات عمده‌اي را در اينترنت اكسپلورر به وجود نياورده بود. البته در سال 2004 نسخه جديدي از اين مرورگر منتشر شد، اما با نسخه‌هاي پيشين تغييرات اساسي نداشت. از طرف ديگر فايرفاكس موفقيت‌هاي زيادي را با انتشار نسخه يك خود به دست آورده بود و از آن زمان تا كنون هدف اصلي خود را روي نسخه دو متمركز نمود و قصد داشت با ارائه فايرفاكس دو، سهم بيشتري از بازار مرورگرهاي اينترنت را به خود اختصاص دهد. اتفاق جالبي كه در اين ميان رخ داد، ارائه اينترنت‌‌اكسپلورر هفت و فايرفاكس دو با هم در اواخر ماه‌هاي سال 2006 است.

اينترنت‌‌اكسپلورر در نسخه جديد خود دستخوش تحولات و تغييرات بنيادي زيادي شده است و همانند فايرفاكس اكنون از بروزترين فناوري‌هاي مطرح براي برنامه‌هاي مرورگر استفاده مي‌كند.

به علاوه، ابزارهاي امنيتي‌اي كه به اين برنامه افزوده شده است قابليت‌هاي امنيتي آن را افزايش داده و المان‌هاي بصري آن نيز سهولت استفاده را به دنبال آورده است. فايرفاكس دو نيز روال بهبود و قدرتمندي را طي مي‌كند. به همين خاطر و به علت نزديك شدن ويژگي‌ها و توانمندي‌هاي اين دو مرورگر به يكديگر، انتخاب يكي از اين دو مشكل شده است. سايت‌هاي گوناگوني در اين فاصله اقدام به مقايسه نسخه‌هاي جديد اين دو مرورگر كردند و در شرايط گوناگون و متفاوتي به آزمايش و بررسي آن‌ها پرداختند و نتايج به دست آمده را روي اينترنت قرار دادند. يكي از بهترين بررسي‌هاي صورت گرفته، مربوط به سايت CNet است. اين بررسي طولاني و بسيار دقيق توسط Rafe Needleman ،Peter Butler و Elsa Wenzel از نويسندگان اين سايت و متخصصان موضوعات اينترنت و سرويس‌هاي وب صورت گرفته است.
 
هريك از اين سه نفر به صورت جداگانه فايرفاكس و اينترنت اكسپلورر را در پنج بخش بررسي كرده و با ارائه دلايل خود امتياز داده‌است. نتيجه امتيازها نشان‌دهنده برتري يك مرورگر بر ديگري است. متن اصلي اين بررسي قابل دريافت است. به علت زياد بودن اين بررسي و عدم امكان ترجمه و آوردن آن در اين صفحات سعي شده است براي آگاهي خوانندگان خلاصه‌اي از اين بررسي در ادامه آورده شود.

نصب و پيكربندي
اولين بخش مورد بررسي، نصب و پيكربندي اوليه دو مرورگر است. در اين بخش در مجموع فايرفاكس دو با كسب سيزده امتياز از پانزده در برابر پنج امتياز اينترنت اكسپلورر به برتري رسيده است. نصب اينترنت اكسپلورر نياز به فعال بودن ويندوز دارد (استفاده از ويندوزهاي رجيستر شده توسط شركت مايكروسافت). در غير اين صورت نصب نخواهد شد. به علاوه، بايد در هنگام نصب هرگونه نرم‌افزار آنتي‌ويروس، آنتي‌اسپايور و نرم‌افزارهاي ديگري از اين قبيل غيرفعال شوند. مشكل ديگر اينترنت اكسپلورر در هنگام نصب، مدت زمان زيادي است كه صرف جست‌وجو در سيستم به دنبال يك برنامه مخرب مي‌شود. ريستارت كامپيوتر و بستن نرم‌افزارهاي فعال و در حال اجراي سيستم و نياز به گرفتن پشتيبان‌گيري از اطلاعات حياتي سيستم، از ديگر معايب نصب اينترنت اكسپلورر هستند.

برخلاف تمام اين امور، هنگام نصب فايرفاكس فقط احتياج داريد كه نسخه قديمي فايرفاكس روي سيستم را ببنديد؛ البته ‌اگر در حال اجرا است. حجم فايل نصب فايرفاكس دو در مقابل اينترنت اكسپلورر حدود چهارمگابايت كمتر است و كل زماني كه طول مي‌كشد تا نصب شود، سي ثانيه است، اما در اينترنت اكسپلورر اين زمان گاهي به پنج دقيقه مي‌رسد.

يكي ديگر از قابليت‌هاي فايرفاكس در اين بخش، عدم نياز به پيكربندي و تنظيم موتور جست‌وجوي پيش‌فرض است. در فايرفاكس به صورت خودكار موتور جست‌وجو روي گوگل تنظيم شده است، اما چنين تنظيمي براي اينترنت اكسپلورر صورت نگرفته است و خود كاربر بايد به اين تنظيمات بپردازد.

هر دو مرورگر در هنگام نصب به نسخه‌هاي قبلي روي سيستم مراجعه مي‌كنند و نوار ابزار، بسته‌هاي افزودني و تم‌هاي نصب شده را مي‌گيرند و همراه با نصب به نسخه جديد اضافه مي‌كنند. در مجموع نصب فايرفاكس براي كاربران بسيار سريع‌تر، آسان‌تر و داراي دغدغه كمتري است.

رابط گرافيكي و جامعه فعال
شايد بپرسيد كه جامعه فعال براي هر مرورگر چه اهميتي دارد؟ و آيا مي‌تواند ملاك برتري محسوب شود؟ در جواب بايد گفت كه بسياري از قابليت‌ها و توانمندي‌هاي نرم‌افزارها مديون علاقمندان و جامعه طرفداران آن‌ها است. طرفداران هر مرورگر با تست و بررسي، نقاط قوت و ضعف را كشف مي‌نمايند و آن‌ها را به توسعه‌دهندگان گزارش مي‌كنند. برنامه‌نويسان نيز دست به كار مي‌شوند و با نوشتن انواع توابع كتابخانه‌اي و بسته‌هاي افزودني، قابليت‌هاي مرورگر را افزايش مي‌دهند. بسياري از تم‌ها و جلوه‌هاي بصري در مرورگرها مديون خوش ذوقي و علاقه كاربران است. هر نرم‌افزاري كه داراي يك جامعه فعال روي اينترنت باشد، مطمئناً قدرتمند و پايدار است و يك مسير مشخص توسعه و پيشرفت را طي مي‌كند.

هر دو مرورگر از نظر رابط گرافيكي پيشرفت كرده‌اند و در اين ميان تغييرات ظاهري اينترنت اكسپلورر در مقايسه با نسخه شش بيشتر است. در اينترنت اكسپلورر هفت از تب‌ها استفاده شده است و آيكون‌ها و رنگ‌هاي به كار گرفته شده در آن، طراوات و شادابي را به كاربر هديه مي‌كنند. همچنين امكان نمايش وب سايت‌ها را در حالت تمام صفحه و بدون هيچ الماني از مرورگر داريد. قابليت ديگر بصري اين مرورگر، نمايش همزمان تمام تب‌هاي گشوده شده در آن است. بدين معني كه شما مي‌توانيد از طريق ابزار سمت راست نوار تب‌ها، تمامي تب‌هاي گشوده شده را در صفحه ببينيد. اين قابليت در فايرفاكس وجود ندارد. به صورت پيش‌فرض نيز خبري از نوار منوها يا برخي نوارهاي قديمي اينترنت اكسپلورر نيست و همين امر براي كاربران تازگي دارد و حس كنجكاوي آن‌ها را براي يافتن گزينه‌هاي جديد بيشتر مي‌كند.

 اما آنچه كه باعث برتري فايرفاكس در اين بخش مي‌شود نكته‌اي است كه درباره جامعه فعال هر نرم‌افزار گفتيم. فايرفاكس يك نرم‌افزار اپن‌سورس است. به همين خاطر هر كسي مي‌تواند از مكانيزم كاركرد آن سر دربياورد و نيازمندي‌هاي خودش را برنامه‌نويسي كند و به آن اضافه نمايد. اين اتفاق عملا‌ً افتاده است و هزاران ابزار و بسته افزودني براي فايرفاكس نوشته شده و به صورت رايگان در دسترس است. به طوري كه مي‌گويند براي هر كاري در فايرفاكس يك بسته افزودني وجود دارد. هزاران تم و جلوه گرافيكي را مي‌توان روي فايرفاكس نصب كرد و چهره ظاهري آن را تغيير داد. در حالي كه براي اينترنت اكسپلورر چنين نيست و به علت انحصاري كه شركت مايكروسافت روي آن دارد، هر گونه تغيير يا انتشار بسته افزودني بايد با مجوز و كنترل اين شركت باشد. اين موضوع فرايند توسعه اينترنت اكسپلورر را كند مي‌كند.

وقتي كسي به چيزي علاقه دارد، نمي‌تواند در مقابل آن واكنش نشان ندهد و در نتيجه وادار به فعاليت و ابراز اين علاقه مي‌شود. طرفداران فايرفاكس اين گونه هستند و شما هر روز مي‌توانيد اطلاعات و مطالب جالبي درباره اين مرورگر بيابيد و مشاهده كنيد. اما اينترنت اكسپلورر در مقايسه با فايرفاكس داراي جنب و جوش پيراموني كمتري است. در بررسي صورت گرفته توسط سايت CNet فايرفاكس در اين بخش پانزده امتياز و اينترنت اكسپلورر دوازده امتياز كسب كرده است. سه امتياز بيشتر فايرفاكس فقط به جامعه اپن‌سورس پيرامون آن تعلق گرفته است.

تب‌ها
استفاده از تب‌‌ (Tab) به يك قابليت اجباري در دنياي مرورگرها تبديل شده است. با پيوستن اينترنت اكسپلورر به مرورگرهايي كه از تب استفاده مي‌كنند و مي‌توان در يك پنجره ده‌ها وب سايت را گشود و مرور كرد، ديگر مرورگري را نمي‌شناسم كه از اين قابليت استفاده نكند. اما اكنون بايد ديد كه كدام‌يك از مرورگرها در اين زمينه بهتر عمل كرده‌اند. روال گشودن و بستن و مديريت تب در فايرفاكس و اينترنت اكسپلورر بسيار به هم نزديك و شبيه است. حتي كليدهاي ميانبر اين دو مرورگر براي مديريت تب‌ها يكي است. اين موضوع بررسي اين ويژگي را كمي سخت مي‌كند. اما پيشنهاد مي‌كنيم براي درك تفاوت‌هاي ويژگي تب در فايرفاكس و اينترنت اكسپلورر به منوهاي ميانبر هر تب كه با راست‌كليك روي هر تب قابل مشاهده است، مراجعه كنيد. در اين منو براي فايرفاكس  امكان بستن تب، بستن تب‌ها به طور يكباره، افزودن تب به منوي BookMark و ريستارت هر تب يا تمامي تب‌ها به طور همزمان وجود دارد.

با اين حال متأسفانه چنين قابليت‌هايي در منوي ميانبر تب‌هاي اينترنت‌‌اكسپلورر ديده نمي‌شود. در عوض اينترنت اكسلپورر از يك ويژگي مديريت و نمايش همزمان تب‌ها استفاده مي‌كند كه به صورت پيش‌فرض در فايرفاكس يافت نمي‌شود. اگر مي‌خواستيم ويژگي تب‌ها را در اينترنت اكسپلورر با نسخه‌هاي پيشين فايرفاكس مقايسه كنيم، بدون شك امتياز بيشتر با مرورگر شركت مايكروسافت بود. اما فايرفاكس چند سالي است كه دارد از تب‌ها استفاده مي‌كند و در اين زمينه خبره شده است.

ويژگي‌هاي جديدي به تب‌ها در فايرفاكس دو افزوده شده است كه نمي‌توان آن‌ها را ناديده گرفت. براي مثال با هر بار گشودن تب‌هاي زيادي به صورت خودكار اندازه هر تب كوچك‌تر مي‌شود يا شما مي‌توانيد به كمك ابزار انتهايي سمت راست تب‌ها به سرعت ميان تب‌ها جابه‌جا شويد. سايت CNet در مورد ويژگي تب‌ها به فايرفاكس امتياز سيزده و به اينترنت اكسپلورر امتياز يازده را مي‌دهد. بنابراين برنده نهايي اين بخش نيز فايرفاكس است.

ويژگي‌هاي جديد
نسخه هفت يك تحول و جهش در اينترنت اكسپلورر است. چون در اين نسخه ويژگي‌ها و قابليت‌هاي جديد به آن افزوده شده است كه در پشت سر هر كدام از آن‌ها يك فناوري وجود دارد. اما فايرفاكس دو يك نسخه بروزرساني شده در مقايسه با نسخه 5‌/‌1 و 7‌/‌‌1 است و كاربران با تغييرات اساسي و خيلي بارز روبه‌رو نيستند. آيا اين علت كافي است كه به سراغ ويژگي‌هاي جديد هر دو مرورگر نرويم؟

RSS مهم‌ترين ويژگي جديد در مرورگر اينترنت اكسپلورر و البته يك ويژگي دائمي و قديمي فايرفاكس است. قابليتRSS افزوده شده به اينترنت اكسپلورر موجب مي‌شود تازه‌هاي هر سايت را گزارش‌گيري كرد و آن ها را فهرست‌بندي نمود. اين قابليت كه در نوار تب‌ها وجود دارد، به كاربران كمك  مي‌كند سايت‌هاي مورد علاقه را به فهرست سايت‌هاي RSS اضافه نمايند و در آينده ديگر نيازي به مراجعه به اين سايت نداشته باشند.

در مقابل فايرفاكس كه سال‌ها است از RSS استفاده مي‌كند، در نسخه جديد امكانات جديدي را در اختيار كاربران قرار داده است. افزودن گزينه‌هاي RSS در گوشه سمت راست نوار تب‌ها به كاربران كمك مي‌كند به سرعت و آسان‌تر بتوانند سايت‌هاي مورد نظر خود را به فهرست سايت‌هاي Bookmark اضافه نمايند و سايت‌هاي RSS را بررسي كنند.

در نسخه هفت اينترنت اكسپلورر قابليت‌هاي جديد مديريت بسته‌هاي افزودني، ابزار امنيتي Phishing Filter، ابزار جست‌وجو در موتورهاي جست‌وجوي معتبر روي وب، ابزار مديريت پنجره‌هاي تبليغاتي ‌(Pop Up) و ابزار بروزرساني ويندوز مشاهده مي‌شوند. با اين شرايط به نظر مي‌رسد كه بايد در اين بخش اينترنت اكسپلورر امتياز بيشتري به دست آورد اما كارشناسان CNet نظر ديگري دارند و مي‌گويند ويژگي‌هاي جديد در اينترنت اكسپلورر ويژگي‌هاي جديدي براي دنياي برنامه‌هاي مرورگر نيستند بلكه براي مرورگر اينترنت اكسپلورر تازگي دارند. آن‌ها در مجموع معتقدند فايرفاكس دو در اين زمينه نيز بهتر عمل كرده است. در اين بخش فايرفاكس يازده امتياز و اينترنت اكسپلورر نه امتياز كسب كرده است.

امنيت و كارايي
اين بخش مهم‌ترين بخش مسابقه ميان فايرفاكس و اينترنت اكسپلورر است. ظاهر گرافيكي يا RSS براي بسياري از كاربران اهميت زيادي ندارند، اما سرعت دانلود، سرعت بارگذاري يك سايت، امنيت و مقدار حافظه اشغال شده توسط مرورگر در هنگام كار اهميت دو چنداني دارند.

در زمينه كارايي سايت CNet اذعان مي‌كند سرعت دانلود فايرفاكس بسيار بيشتر از اينترنت اكسپلورر است (بچه‌هاي تحريريه عصرشبكه نيز چنين عقيده‌اي دارند) و البته حافظه كمتري را نيز اشغال مي‌كند (براي اطلاع از ميزان حافظه اشغال شده در فايرفاكس و اينترنت اكسپلورر و مقايسه اين دو به اين نشاني مراجعه كنيد).

فايرفاكس يك مرورگر تك كليكي است. يعني تمامي كارها در آن با يك كليك قابل انجام است. به علاوه، انعطاف‌پذيري و سفارشي‌نمودن فايرفاكس در برابر اينترنت اكسپلورر آسان‌تر است و بسته‌هاي افزودني زيادي دارد كه كارها را ساده‌تر مي‌كنند. گزينه Option در اينترنت اكسپلورر هفت بسيار بهتر شده است و گزينه‌هاي جديدي براي مديريت فايل‌هاي موقت و زائد، مديريت كوكي‌ها و فايل‌هاي تاريخچه در نظر گرفته شده است. همچنين گزينه‌هايي براي مديريت اكتيواكس‌ (ActiveX) و جاوااسكريپت ديده مي‌شود.

از نظر امنيتي نيز اينترنت اكسپلورر هفت بسيار پيشرفت كرده است و خود را تا حد يك مرورگر قابل اطمينان بالا كشانده است. ابزارهاي Phishing Filter و Pop-Up Blocker در نسخه جديد اينترنت اكسپلورر به كمك كاربران مي‌آيند تا در مقابل مهاجمان ديجيتالي دفاع كنند. همچنين نرم‌افزار Spyware Protect نيز به صورت رايگان از سوي شركت مايكروسافت ارائه شده است تا با نصب روي ويندوز با اينترنت اكسپلورر هفت يكپارچه شده و امكان بررسي و جلوگيري از نصب نرم‌افزارهاي جاسوس‌افزار را روي سيستم فراهم كند. اما يك حقيقت تلخ وجود دارد كه قابل صرف نظر كردن نيست.
 
شركت مايكروسافت به گونه‌اي برنامه‌هاي كاربردي خود را روي ويندوز پياده مي‌كند كه اين نرم‌افزارها با هسته سيستم‌عامل ارتباط مستقيم برقرار مي‌كنند. به زبان ساده‌تر، با هسته سيستم‌عامل درگير مي‌شوند. بنابراين كافي است شما بتوانيد به درون اين نرم‌افزار نفوذ كنيد تا به هسته سيستم‌عامل دسترسي بيابيد و اين يعني ويران شدن تمام قلعه‌هاي دفاعي و غيرنفوذ. اما چنين چيزي براي فايرفاكس و كلاً نرم‌افزارهاي اپن‌سورس وجود ندارد و به طوري برنامه‌نويسي مي‌شوند كه هيچ‌گونه ارتباطي با هسته نداشته باشند، بلكه از طريق رابط‌هاي كاربري با آن در تعامل هستند.
 
همچنين عدم انتشار سورس‌كدهاي اينترنت اكسپلورر يكي ديگر از معايب اين مرورگر است. نتيجه اين عمل، ناتواني در كشف باگ‌ها و شكاف‌هاي امنيتي پيش از وقوع هر اتفاق و رفع نمودن سريع آن‌ها بدون نيازمندي به مايكروسافت و ارائه وصله براي آن‌ها است. فايرفاكس دو از نظر امنيتي بهبود داده شده و امن‌تر شده است. همچنين باگ‌هاي نسخه‌هاي قبلي آن برطرف شده‌اند. در اين بخش فايرفاكس دوازده امتياز و اينترنت اكسپلورر ده امتياز آورده است. (نشاني مقاله بررسي دو مرورگر از نظر امنيتي)

فايرفاكس دو يا اينترنت اكسپلورر هفت؟!

منبع: ماهنامه شبکه

با نگاهي به امتيازهاي هر بخش و امتيازهاي نهايي( فايرفاكس 64 امتياز و اينترنت اكسپلورر 47 امتياز از 75 امتياز) متوجه مي‌شويم كه فايرفاكس انتخاب اول سايت CNet است. شايد به نظر بيايد كه بررسي اين سايت كمي مغرضانه بوده است و اگر فايرفاكس مرورگر برتر است اما اين همه اختلاف ميان آن و اينترنت اكسپلورر وجود ندارد. كاربران زيادي چنين فكري را مي‌كنند. به همين علت سايت gizmodo در يك ابتكار جالب به مقايسه بررسي‌هاي معتبر مختلفي كه روي اين دو مرورگر انجام شده پرداخته و آن‌ها را با هم مقايسه نموده است. نتيجه اين تحقيق را در تصوير زير مشاهده مي‌كنيد.

البته با همه اين صحبت‌ها، ثابت شده است انتخاب يك برنامه بيشتر به علايق و سليقه‌هاي افراد و چگونگي كار با آن‌ها و همچنين عادت‌هاي فردي به جاي دلايل علمي و بررسي‌هاي منابع آنلاين مختلف برمي‌گردد. در اين ميان برخي از كاربران نيز اعتقاد دارند كه مي‌توان از هر دو اين مرورگر استفاده نمود و از قابليت‌هاي مختلف آن‌ها در شرايط متفاوت بهره گرفت و قدرت مضاعفي را در وبگردي ايجاد نمود. و البته كاربراني نيز هستند كه به هر دو اين مرورگرها اعتقاد ندارند. 

  نوشته شده در  یکشنبه نوزدهم فروردین 1386ساعت 4:34  توسط